აბასთუმნის შემოვლითი გზის მშენებლობის დასრულება, რომელიც თავდაპირველად 2023 წლის ბოლოსთვის იგეგმებოდა, 2027 წლის შემოდგომამდე გადაიდო. საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა ძველ კონტრაქტორთან ხელშეკრულებები შეწყვიტა და აცხადებს, რომ სამუშაოები ახალმა კომპანიამ დაიწყო. უწყებას ახალი კონტრაქტორის ვინაობა, ხელშეკრულების ღირებულება და შერჩევის წესი არ დაუკონკრეტებია.
რა მოხდა პროექტზე
2026 წლის 22 აგვისტოს სამინისტროს განცხადებაში ნათქვამია, რომ პროექტში შეფერხებების გამო ძველ კონტრაქტორთან ხელშეკრულებები შეწყდა და ახალი კონტრაქტორი გზას 2027 წლის შემოდგომაზე დაასრულებს.
შემოვლითი გზის მიზანია, სატრანზიტო ტრანსპორტმა კურორტში აღარ გაიაროს. გზა ბაღდათისა და აბასთუმნის დამაკავშირებელი მარშრუტის ნაწილია.
2020 წლის მარტში დეპარტამენტმა მშენებლობაზე ორი ტენდერი გამოაცხადა: ერთი დაახლოებით შვიდკილომეტრიან მონაკვეთს მოიცავდა, მეორე კი დანარჩენ ორ ლოტს, ჯამში დაახლოებით ცხრა კილომეტრს. ორივე ტენდერი შპს „ჯეუ გრუპმა“, მოგვიანებით „ტესენ ქონსთრაქშენის“ სახელით მოქმედმა კომპანიამ, მოიგო. ხელშეკრულებები 2020 წლის ივლისში გაფორმდა. ორივე შემთხვევაში მასზე დაბალი ფასის შემთავაზებელი კომპანიები დისკვალიფიცირდნენ. შესყიდვების საწყისი ჯამური ღირებულება დაახლოებით 90.89 მილიონი ლარი იყო.
მშენებლობა 2021 წელს დაიწყო. 2022 წლის ივლისში მაშინდელი ინფრასტრუქტურის მინისტრი ირაკლი ქარსელაძე აცხადებდა, რომ სამუშაოები „მაღალი ტემპით“ მიდიოდა და გზა, გრაფიკის მიხედვით, 2023 წლის ბოლოს დასრულდებოდა. ეს ვადა ვერ შესრულდა. ხელშეკრულებებში დასრულების თარიღი რამდენჯერმე შეიცვალა: ჯერ 2023 წლის ბოლომდე, შემდეგ 2026 წლამდე. სამინისტროს ბოლო განცხადებით, ახალი ვადა 2027 წლის შემოდგომაა.
რამდენი გადაიხადეს დაუმთავრებელ გზაში
სამივე ლოტზე „ჯეუ გრუპთან“, შემდგომში „ტესენ ქონსთრაქშენთან“, გაფორმებული ხელშეკრულებები მხარეთა შეთანხმებით შეწყდა. პირველი ლოტის შეწყვეტის შეთანხმება 2026 წლის 24 ივლისით თარიღდება; დაახლოებით იმავე დროს და მსგავსი პირობებით შეწყდა მეორე და მესამე ლოტების ერთიანი ხელშეკრულებაც. დოკუმენტების თანახმად, შეწყვეტა არც ხელშეკრულების დარღვევის, არც პასუხისმგებლობისა თუ ზიანის არსებობის აღიარებას არ ნიშნავს.
პირველი ლოტის შეთანხმება კომპანიას ავალდებულებს, გვირაბში წყლის ჟონვა საკუთარი ხარჯით 2027 წლის 30 მარტამდე აღმოფხვრას. ეს მხოლოდ აღნიშნული სამუშაოების ვადაა და არა მთელი გზის დასრულების თარიღი.
სახელმწიფო შესყიდვების ვებგვერდზე გამოქვეყნებული მონაცემებით, კომპანიამ ორივე ხელშეკრულების ფარგლებში ჯამში 69,885,582.92 ლარი მიიღო. პირველი ლოტის 44,732,617.79-ლარიანი ხელშეკრულებიდან გადახდილია 34,616,207.87 ლარი, ხოლო მეორე და მესამე ლოტების ერთიანი ხელშეკრულებიდან – 35,269,375.05 ლარი. გზა კვლავ დაუსრულებელია.
კომპანიასთან დაკავშირებული პირები
2017 წლის 24 აგვისტოს გიორგი მარკოიშვილმა და ნინო კიკაბიძემ „ქართულ ოცნებას“ თითოეულმა 25,000 ლარი, ჯამში 50,000 ლარი შესწირეს. პირველი ლოტის ხელშეკრულების შეწყვეტის შეთანხმებაში მარკოიშვილი „ტესენ ქონსთრაქშენის“ დირექტორად არის მითითებული.
კომპანიის სხვა პროექტიც გამხდარა კრიტიკის საგანი. 2019 წლის 31 ივლისს თბილისის მერმა კახა კალაძემ კახეთის გზატკეცილის სათადარიგო გზების მდგომარეობა „სრულ კატასტროფად“ შეაფასა. მისი თქმით, წინა წელს პროექტებზე 15 მილიონი ლარი დაიხარჯა, თუმცა სამუშაოები ცუდად შესრულდა. „ჯეუ გრუპმა“ საპასუხოდ განაცხადა, რომ მზად იყო, პასუხისმგებლობა აეღო და ხარვეზები ცენტრალური მაგისტრალის რეაბილიტაციის დასრულებისა და მასზე მოძრაობის გადატანის შემდეგ გამოესწორებინა.
კურორტის განვითარების უფრო ფართო გეგმა
შემოვლითი გზა აბასთუმნის განვითარების ფართო გეგმის ნაწილია, რომელზეც ბიძინა ივანიშვილი და „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება წლებია საუბრობენ. 2019 წელს ივანიშვილი ამბობდა: „აბასთუმანი უნდა გახდეს ერთ-ერთი საუკეთესო ცენტრი მსოფლიოში, არა მარტო საქართველოში“.
2018 წელს იგი კურორტზე მხოლოდ ელექტრომობილების მოძრაობის გეგმაზეც საუბრობდა და ავტოსადგომის მოწყობასაც გეგმავდა. ავტოსადგომი 2026 წელს, ხუთი წლის დაგვიანებით გაიხსნა; მასზე 12 მილიონი ლარი დაიხარჯა. მხოლოდ ელექტრომობილების მოძრაობის გეგმაც 2019 წლისთვის არ განხორციელებულა.
ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ანგარიშის მიხედვით, ისტორიული სახლების, ობსერვატორიისა და საბაგიროს რეაბილიტაცია 2019–2020 წლებში დასრულდა; წყალმომარაგებისა და წყალარინების სამუშაოები – 2020–2022 წლებში, ხოლო ცენტრალური პარკი 2024 წელს განახლდა.
2023 წელს მაშინდელი ეკონომიკის მინისტრი ლევან დავითაშვილი ამბობდა, რომ აბასთუმანი 2025 წლის სეზონისთვის განახლებული სახით, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად სრულად მზად იქნებოდა. ეს პროგნოზიც ვერ შესრულდა: მათ შორის, დაგეგმილი სასტუმროები „პარაგრაფი“ და „რუმსი“ ჯერ არ გახსნილა.
